Anasayfa | Giriş / Üye Ol
Paylaş

36. Vites Değiştirme Ve Sorun Çözme Yöntemi

22 Kasım 2009


Arabada Vites Değiştirme'yi arıyorsanız TIKLAYIN.

Bir önceki yazıda vites değiştirmeyi anlatmaya başlarken başka konulara atlamıştım :) Kitaptan aldığım notlarla vites değiştirme konusuna girelim:

"Ben-iletilerinizi duyduktan sonra gençlerin size yardımcı olacak tepkiler vermelerine şaşırsanız da yine zaman zaman direnmeyle, inkar ve rahatsızlıkla karşılaşacağınızı da aklınızdan çıkarmayın."

"Çocuklar çoğu zaman duygularınızı duyunca şaşkınlığa uğrarlar ve kusursuz bir Ben-iletisi'yle anlatsanız bile davranışlarının kabul edilemez olduğunu ve size sorun yarattığını duymak hoşlarına gitmez."

Evet, ben iletilerini çok iyi kullansak bile davranışını değiştirmek istemeyen çocuk tepki verebiliyormuş. Ben-iletisi kullandığımız zaman tepkiyle karşılaşırsak, hemen yöntem değiştirip geri vitese takmamız lazımmış.

Ben iletisiniz tepkiyle karşılaşınca,hemen bir değişiklik yaparak dinleme/ anlama durumuna geçmelisiniz. Böyle bir değişiklikle çocuğa:

- Sözlerimin sende yarattığı duyguları anlamak istiyorum
- İsteğimi ertelemeye çalışacağım, şimdi senin duygularını öğrenmek istiyorum.


iletilerini göndermiş olursunuz. Vites değiştirmenizle (ileri vitesten geri vitese geçtiğinizi düşünün)


Karşınızdaki kişiler, onların mutsuzluğu pahasına gereksinimlerinizin karşılanmasında ısrarcı davranmayacağınızı anlarlar. Gereksinimlerinizden vazgeçmeye hazır olmasanız bile, Ben-iletinizin karşınızdaki kişiye neden olduğu sorunun niteliğini anlamış olursunuz. Bu sizi uzlaşıcı bir çözüme götürebilir.

Vites değiştirme çocuğun direncini hemen kırar. Anlaşıldığını hissetmesi, davranışını değiştirmeye kendi kendine karar vermesine yardımcı olur. Vites değiştirmeye örnek diyalog:

BABA: akşam bulaşıklarını tezgahın üstünde görünce çok canım sıkıldı. Akşam yemeğinin ardından bulaşıkları senin yıkayacağın konusunda anlaşmamış mıydık?
JAN: Dün akşam dönem ödevimi yetiştirebilmek için sabahın üçüne kadar çalıştım. Yemekten sonra yorgunluk çöktü.
BABA: Yemekten sonra bulaşıkları yıkamayı canın istemedi.
JAN: Evet, istemedi. On buçuğa kadar kestirdim. Yatmadan önce onları yıkamayı planlamıştım ama...
BABA: Peki, nasıl istersen. (Baba daha fazla üstelemeyerek geri vitese takmış oldu)


Aslında kitapta vites değiştirmeyi daha güzel anlatan bir diyalog var ama çok uzun olduğu için koymadım yazıyı uzatmasın diye.

7. Seçenek Sorun Çözme:

"Çocukların davranışlarını hemen değiştirmeleri için bazen ne Ben-iletileri ne de vitesdeğiştirme yöntemi etkili olur. Böyle iletiler yalnızca bir tür sorun çözümüne kapı açacak yatıştırıcı ortamın yaratılmasına olanak sağlayabilir."


Evet, ben-iletisi duygularımızı çocuğa iletse de, çocuğun tepkisinde veya davranışında hiçbir değişiklik olmazsa yetişkin için SORUN var demektir. Bu durumda, Ben-iletisi gönderip çocuğun sorunu çözmesini beklemek işe yaramamış demektir.

Duruma sizin el atıp, sorun çözme yöntemini uygulamanız lazım.

1. Sorunu tanımlamak (Gereksinimleriniz nedir, çocuğun gereksinimleri nelerdir?)
2. Çözümler üretmek
3. Önerilen her çözümü değerlendirmek
4. İki tarafa da uygun gelecek çözüm üzerinde anlaşmak.


EAE kursunda eğitimci olarak çalışan bir anne bunun nasıl işlediğini anlattı:

"Çok güzel bir oyun bahçemiz var. Çevredeki tüm çocuklar buraya gelip oynar. Benim sorunum onların pazar sabahları da gelmeleri. O saatlerde çocukları izlemek değil, sessiz sakin oturmak, çayımı yudumlarken gazetemi okumak istiyorum. Öğleye kadar buraya gelmezseniz çok sevineceğim, çünkü yalnız kalıp çay içmek ve gazetemi okumak istiyorum dedim. Ama işe yaramadı. her 15 dakikada bir gelip zili çaldılar, öğle olup olmadığını sordular. Bu iletim işe yaramamıştı. sorun çözme tekniğini kullanmaya karar verdim. Nasıl öneriler getireceklerini çok merak ediyordum. Gerçekte onları çok seviyor ve burada kendilerini rahat hissetmelerini istiyordum. Ama kendi kendimle kalmaya da gereksinimim vardı. Herkes önerilerini söyledi. Sonunda, öğle olduğunu kapıya bayrak asarak onlara haber vermemi kararlaştırdık. Bayrağı görünce girebilecekler ama o ana kadar giremeyeceklerdi. Bunu uyguladığımız ilk pazar günü zamanı gelince bayrağı asmaya çıktım. Evin önündeki kaldırımda tüm çocuklar sıralanmış, gözlerini kapıya dikmiş, bayrağı görmek için dikkatle bakıyorlardı. Bu kimin önerisiydi anımsamıyorum, ama işe yaramıştı."


Vites değiştirme ve sorun çözme, güçlü bir Ben-iletisi kullanıldıktan sonra uygulanmalı. Ben-iletisi kullanmadan sorun çözme işlemini hemen uygulamaya çalışırsanız, çocuğunuz sorunları kendisi çözmeyi öğrenemez yönlendirilmeye alışır.

Bir süre sonra evde kullandığım ben iletileri ve aldığım tepkileri anlatan bir yazı da yazacağım. Siz de Ben-iletilerini kullandığınızda nelerle karşılaştığınızı, busra@annenotlari.com adresine ya da yazıların altına yorum olarak bırakırsanız, onları da paylaşmak isterim diğer ziyaretçilerle.

Sonraki yazıda görüşmek üzere.

*Alıntılar 'Çocukta Dış Disiplin Mi, İç Disiplin Mi?' isimli kitaptan yapılmıştır. Dr. Thomas Gordon, Sistem Yayıncılık

Bunlar da ilginizi çekebilir :
Yazıya Yorum Yap Giriş / Kaydol
    HAKKIMDA
    Büşra Karaca, 1981 Edirne doğumlu, MSÜ Mimarlık terk, 2003'te dünya evine girmiş, 2005'te ilk, 2007'de ikinci, 2013'te üçüncü çocuğunu kucağına almış bir annedir. 2008 yılından beri blog tutuyor.
    busra[at]annenotlari.com
    DOST SİTELER
    Bu site annelik ve çocuk eğitimi hakkında genel bilgiler içerir. Siteden yararlanmak profosyonel yardım yerine geçmez. Kendiniz ya da çocuğunuzla ilgili psikolojik ya da fiziksel sağlık problemleriniz varsa, bir uzmandan profesyonel destek alınız.
    web tasarım ve programlama deSen
    0.063 sn.