Muhtaç olduğun kudret

Bu yıl ortaokul 5.sınıfa başlayan kızımın matematik öğretmeni defterin başına İstiklal Marşı ve Gençliğe hitabeyi yapıştırmalarını istemiş. Matematik öğremeni? Deftere? Bu metinler zaten tüm ders kitaplarının başında varken?

Herhalde bilinçlenmenizi istiyor öğretmenin çocuğum dedim. Gel ben de seni bilinçlendireyim.

7. sınıf olan oğlum da yanımızda.

İstiklal marşı güzel de ey Türk gençliğinin sonunda’Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur’ cümlesi nedir çocuklar?

Siz bu dünyada Kürt, Çerkez, Ermeni, Arap, Yunan falan olarak gelmiş olsaydınız bu cümleyi görünce üzülmez miydiniz?

Türklerin kanını akıtınca asillik mi çıkıyor içinden? Kudret mı akıyor? Bu nasıl bir kafa, nasıl bir mantık?

Başka ırkların kanında o asillik yok mu?

Herkesin kanı aynıdır değil mi çocuklar? İçinde bazı maddeler vardır. Hemoglobin falan. Onların miktarı farklı olur sadece değil mi?

Oğlum söze karıştı. ‘Bir de grubu farklı oluyor. A RH pozitif falan.’

‘Evet aynen öyle oğlum. Onun dışında hiç bir fark yok.’

Continue Reading

Neden eğitim konularında yazmıyorsun?

Neden artık çocuklar ağladığında ne yapmalıyız, çocuklara nasıl sınır koyarız, ödül ve ceza kullanmalı mıyız gibi konularda yazmıyorum?

Neden çocuğuma vurdum çok pişmanım ne yapmalıyım ya da çocuğum çok utangaç gibi soruların cevapları üzerine konuşmuyorum.

Neden etkili iletişim notlarımı paylaşmak için açtığım blogta artık etkin dinlemeden ya da çatışma söz etmeden bahsetmiyorum.

Eskiden hep bu minvalde gitmiş paylaşımların son bir iki senedir öyle gitmemesini merak etmekte haklısınız.

Bir sebebi şu. İnternet ortamında, bir ebeveynin davranışlarını değiştirecek birşeyler yazmaktan korkar oldum.

Çünkü burada hiç bir şeyi uzun uzadıya konuşamıyorsunuz. Siz bir konu hakkında bir şey söylüyorsunuz ama söylemediğiniz kısmı açıkta kalıyor. Onu da söyleseniz, onun gerektirdiği başka bir şeyi de söyleseniz çarşaf kadar bir yazı olacak. Mesela ben çocuklarıma şöyle şöyle sınır koyuyorum deseniz, sınır koymak ne demek nasıl olur üzerinde konuşmanız lazım. Halbuki bunu açmak için koca bir kitap kadar yazı yazmak gerek belki.

Ve ‘uzman edasıyla yazmıyorum zaten, bir anne olarak fikrimi söylüyorum, tecrübemi paylaşıyorum’ izahı iç dünyamda bana yetmiyor artık. Çünkü insanların birçoğu kendilerine ‘güzel gelen’ her fikre inanıyor. Aslında o fikrin çok büyük bir dilimi boşlukta mı değil mi diye düşünmüyor sakın yazma diyorum.

Çünkü ne söylesen eksik olacak. Ve eksik olduğu için muhtemelen yanlış anlaşılacak yanlış uygulanacak sakın yazma diyorum.

Ya da hani internette Sylviane Herpin diye birine atfedilen bir çıkarım var ya, o geliyor aklıma:

‘Düşündüğünüz,

söylemek istediğiniz,

söylediğinizi sandığınız,

söylediğiniz,

karşınızdakinin duymak istediği,

duyduğu,

anlamak istediği,

anladığını sandığı,

anladığı arasında farklar vardır. Dolayısıyla insanların birbirini yanlış anlaması için en az 9 ihtimal var.’

Siz sınır koymaktan söz ediyorsunuz belki kendinizce olması gerektiği gibi ifade ettiğinizi sanıyorsunuz. Ama o dayakla yola getirmek olarak anlaşılabiliyor. Katı olmak şeklinde yorumlanabiliyor. Gidip o ebeveyn çocuğuna dayak atarsa bunun vebali biraz da bana olmuş oluyor.

Söylediklerimin tam tersi manada anlaşılabileceğini ya da çok çok alakasız yerlere çekilebileceğini ise facebook sayfasında gelen yorumlar sayesinde anladım son bir kaç yıldır. Ürperiyorum.

Sınır koymaktan hiç söz etmesem (ki son zamanlarda en çok söz etmeye değer bulduğum konu bu)… Sadece çocukları anlamamız lazım, onları hoşgörmemiz lazım, serbest bırakmamız lazım tarzı bir bakış açısına yoğunlaşmayı ebeveyenlere yapılacak en büyük kötülük olarak görüyorum şu an baktığım yerden.

Bu yüzden eskiden yazdığım bir çok yazıyı cahil cesareti ürünü olarak görüyorum. Zaten bir çoğunu sildim. Sınır koymayla ilgili olanlarını bile. O bıcır bıcır, heyecanlı, bir şeylerin cevabını kolaycacık bulduğunu düşünen halime bakıp gülümsüyorum sadece.

Ne yani etkili iletişimle ilgili düşüncelerin değişti mi diye sorarsanız hayır değişmedi.

Gordon öğretisinin (EAE) sünnet-i seniyye ile çelişen bir yanını görmedim. Hayır burası bana hayatta hiç yaramadı dediğim bir tarafı olmadı. İnsanı gerçekten duyarak dinlemek (etkin dinleme), duygularını iletmek sünnette de gördüğüm davranış modelleriydi.

Belki düşebileceğim tek şerh şu ki; duygu iletimine her zaman kafayı takmak, ne hissedilirse hemen söylemek yani ben diline çok yoğunlaşmak çok bencilce bir yaklaşım oluyor. Halbuki her duyguyu iletmek gerekmiyor. Duyguyu içinde tutmak zarar olduğunda, karşı tarafın bazı şeyleri bilmesi için ‘gerektiğinde’ kullanmak gerekiyor diye düşünüyorum. Böyle tek yönteme kanalize olmak, uygulayan kişinin yanlışı.

Gordon öğretisi her zaman sınırlardan yanaydı. Sınırların kaybeden yok yöntemiyle çizilmesi, bizim bildiğimiz istişareydi. Ergenlik bunalımı diye birşeyin varlığına da inanmıyordu Thomas Gordon.

Ne ödülcü cezacı klasik psikoloji ne de herşeye serbestiyetçi yaklaşan son dönem anlayışları gibi değildi. Çocuklarımla olan iletişimimin gelişmesine vesile oldu. Eşimle olan iletişimimin ve bağımın da tahmin etmediğim bir seviyeye gemesinde rolü tartışılmaz.. (Tabi bu konuda Sema Maraşlı’nın açtığı güzel çığırın da etkisi büyük)

Fakat diğer yandan şöyle bir bakış açım da var artık. Ki yazıların istikametinin değişmesinde esas büyük ve etkili sebep bu.

İnsan birşeylerin yöntemini ne kadar iyi bilirse bilsin hiç ama hiç yol alamayabilir. Yöntemlerden önce insanın kendisine şu hayatta nasıl bir anlam yüklediği önemli. Kendisini ne gibi hissettiği… Benliği ve olaylar arasında nasıl bir bağlantı kurduğu… Bu anlam ve hisler değişmeden ne çocuklara agresif davranmayla ilgili pişmanlıklarımızın ne de başka sorunların üstesinden gelebileceğimizi düşünmüyorum.

Uzun lafın kısası, artık kimsenin yanlış anlamasına açık olmayan ve çok daha önemli gelen mevzular üzerinde yazıyorum. Bu yolda ışığım Kuran, hadis, sünnet ve Risale-i Nur.

Mesela bir çocuğun yedi yaşından sonra namaza başlaması gerektiği kesin ve net bir doğru. Çünkü hiç bir zaman ayağı yanlışa yaklaşmamış ve ağzından haktan başka bir şey çıkmamış Nebi’nin (ASM) sözü öyle söylüyor. Çocuğun ergen olduğunda, yani 13-14 yaşlarına geldiğinde bir yetişkin yerine konulup farzlarla mükellef olması da Rabbimin terbiyesi. (Modern anlayışlar terbiye kelimesini dayak olarak zihnimize işledi ama  iyilikleri kazandırmaya, kötülüklerden uzaklaştırmaya, kemal noktasına yönlendirmedir aslında karşılığı)

Psikolojinin aman çocuğu serbest bırakın fazla üzerine varmayın dediği ergenlik döneminde, Allah ona mükellefiyet kimliğini uygun görmüş. Çünkü savunmasız olduğu bir hayata atılıyor. Ve hiç beklemediği değişimler yaşıyor. Ona yeni girdiği dünyayı tanıtmak ve tehlikelerini anlatmak gerekiyor. Tıpkı küçük bir çocuğu ne pahasına olursa olsun balkondaki sandalyeden uzaklaştırdığımız gibi ergen olacak çocuğa da haramları anlatmak gerekiyor.

Alıştırma yaptırmak, helali sevme haramdan kaçma ünsiyeti kazandırmaya çalışmak, hatta ara ara nefsini zorlamak gerekiyor.

Annelerin de daha iyi annelik yapabilmesi için… Babaların daha iyi babalık yapabilmesi için… Daha da temele inersek hangi zor durumun içinde bulunursa bulunsun, insanın şu dünyada kendini iyi hissetmesi, insan gibi hissetmesi ve çocuğuna da insan gibi davranabilmesi için; yöntemlerden şunlardan bunlardan çok daha önce, ruhuyla sorduğu ‘ben kimim ve şu an bu tablonun içinde neden bulunuyorum?’ sorularının cevabını bulması gerek. Diye düşünüyorum.

Elbette ki bu müşkil sorunun cevabını bize ‘benliğimizi’ ve içinde bulunduğumuz ‘hayat kareleri’ni Tasarlayan veriyor.

Artık eğitim metodları üzerine değil, imanın bize verdiği bu ‘anlam boyutu’ üzerine yazma isteği duyuyorum.

Continue Reading

Kadın işi erkek işi

Oğlumu bulaşık makinası yerleştirmeye boşaltmaya alıştırıyorum, ara sıra ev işleri yaptırıyorum. Ve şöyle diyorum oğluma: Bu işleri evde kadın yapar. Ama erkek bunları asla yapmaz diye birşey yok, yapabilir. Sen de öğren. Elin alışsın, ileride işine yarar. Öğrenci evinde kalırsan zorlanma. Ya da eşine hiç bir yardımı dokunmayan kocalardan olma.

Dışarı işlerini ise daha çok yaptırıyorum. Bunlar ev işleri gibi vicdanınla değil, vazife icabı yapacağın işlerdir diyorum. Aradaki ayrımın altını çiziyorum. Sebze, meyve, her ne lazımsa alması için markete yolluyorum.

Kızımı da ekmek almaya ya da yumurta, süt almaya bakkala yolluyorum. Markete gidecek yaşa gelsin oraya da gidecek. Ona da şöyle diyorum: Kadın daha ince işlerle uğraşmalı. Dışarı ve taşıma işlerini erkek yapmalı . Ama kadın bunları asla yapmaz diye bir şey yok. Bir eve ne alınır ne lazımdır bil. Bir gün evden ayrılınca sudan çıkmış balığa dönme.

…………………………………………………………………..

Dün Sema Maraşlı’nın ‘Ayşe Askere Git Ali Sofra Kur’ yazısında gördüm. MEB bir proje başlatmış. İsmi ETCEP: Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği. Ali sofra kur, Ayşe ekmek al gibi sloganları olacakmış.

Yazıda şöyle bir tespit var: ‘Bu, bir nesli bozma projesinden başka bir şey olamaz.’

Kesinlikle öyle bence de. MEB iyi niyetli olabilir. Fakat derinlerde bu tür projeler üzerinde çalışan, tek görevi toplumları dejenere etmek olan gizli masonik komiteler var. Şöyle programlarda adamların neleri hesap ettiğini öğrenince, vay canına biz tamamıyle bunların algı yönlendirmesiyle yaşıyormuşuz yahu diyorsunuz. Dünyadan kaçıp Mars’a gidesim geliyor.

Bu derin oluşumlar, cinsiyet eşitliği gibi laflarla yaymaya çalıştıkları fikri güzel ve makul göstermeye çalışıyorlar. Ve bu gibi projeleri ülkemizi bir türlü sevmeyen Avrupa Birliği finanse ediyor bak sen.

Herkesin vicdanının onaylayabileceği bir söylemle ortaya çıkıyorlar. Fakat bakıyorsunuz ki arkasındaki iş öyle değil. Bürokrasik güçleriyle bunları devletlere de dayatıyorlar. Zamanla kanun haline geliyor.

Karısı kendisinden şikayetçi olan kocanın evden uzaklaştırma cezası alması kanunlaştı mesela. Adam eşiyle yaşadığı tartışma yüzünden kendi evine adım atamıyor düşünebiliyor musunuz? Atarsa polis geliyor. Kadın sonra itiraf ediyor eşime ders olsun diye yaptım diyor. Fakat erkek evden soğumuş iş işten geçmiş oluyor. Ya da şiddete meyli olan bir erkekse, gidiyor kadına daha çok zarar veriyor. Sonuç, herşey daha kötüye gidiyor.

Lütfen çok dikkatli olalım. Unutmayalım iyi niyetle yapılan yanlışlar çok daha zararlı oluyor. Çünkü iyi niyetle yapılan şeyin bela olduğunu anlayana kadar ısrarla yapmaya devam ediyoruz.

……………………………………………………………….

MEB’in projesine dönecek olursak…

Erkek kadın işlerine yardım etsin, kadın erkek işlerine yardım etsin demekte zaten problem yok. Bunu zaten sünnet-i seniyyeden öğreniyoruz. Günlük yaşantımızda da bakıyoruz ki zaten başka türlü olmuyor. Eşler arasında sevgi saygı diye birşeyin var olabilmesi için erkeğin bazen sofra toplaması, kadının da erkeğe destek olması gerekebiliyor.

Ama kadın işi erkek işi diye bir şey yoktur, herkes herşeyi eşit yapabilir derseniz o iş başka yere doğru gitmeye başlıyor. Kadının alanı ayrıdır, erkeğin alanı ayrıdır. Ali sofra kur deyip, sofra kurmayı erkek işi gibi lanse edemezsiniz. Batı ülkelerinde bu çok yaygın. Kadın çalışıyor, erkek evde çocuk bakıyor.

Bizim toplumumuzda aslında şöyle bir sorun var. Çocukla alakalı bir çok iş de kadın işi gibi görülüyor. Mesela defter kitap kaplamak benim işim mi, neden ki diye serzenişte bulunmuştum bir yazıda hatırlarsanız. Ev ve yemek kadının alanı olabilir. Ama çocukla ilgili tüm işler de anneye yığılıyor. Sanki o çocuk babanın çocuğu değil, bir tek annenin çocuğu.

Bu geleneksel problemi ortadan kaldırmak için cinsiyet kaymasına sebep olacak söylemlere muhtaç değiliz. Fazla geliyorsa fazla gelen yerde geri çekilebiliriz. Lütfen çocuğun şu kırtasiye ihtiyaçlarını sen alır mısın, şu alış verişleri sen yapar mısın diyebiliriz eşimize.

Kitap ve defterleri beraber kaplayalım diyebiliriz. Yavaş yavaş. Medyanın bulaştırdığı tepkisel dille değil. Benimki öyle şeylere elini bile sürmez deyip adım atmıyorsak, olur olmaz projeleri desteklemenin kimseye pek bir faydası olmaz. İlişkiler devlet eliyle kanunlarla düzelmiyor.

Erkek çocuklarımıza da alan açabiliriz. Erkek işlerine alıştırabiliriz. Sorumluluk sahibi olmayan, kadın gibi erkeklerin sayısı korkunç bir ivmeyle artıyor. Anneler erkek çocuklarına kız çocuklarından daha az görev veriyor. Koca adam olup ekmek almaya bile gitmeyenler çoğunlukta.

Devlet bu erkek çocuklara kadın işlerini hedef göstererek iyi bir şey yapıyor olamaz. Devlet bir şey yapacaksa erkeğe kendi alanını hedef göstermeli ilk önce. Ondan sonra kadın işlerine yardımcı olmanın sırası da gelir. Ama kendi işini yapamayıp sofra kuran adamdan hayır umamayız.

Continue Reading